“तुका म्हणे येथे पाहिजे जातीचे; येर गबाळ्याचे काम नाही….”
संतश्रेष्ठ तुकाराम महाराजांचा हा अभंग केवळ भक्तीचा नाही, तर कर्तृत्व, त्याग आणि समाजासाठी जगणाऱ्या व्यक्तिमत्त्वांचा आरसा आहे. मोठमोठ्या घोषणा करणे, भाषणे देणे आणि लोकांच्या भावना जिंकण्याचा प्रयत्न करणे सोपे असते; पण समाजाच्या दुःखाला स्वतःचे दुःख मानून त्यासाठी स्वतःच्या शरीराची आहुती देणे प्रत्येकाच्या वाट्याला येत नाही. (Ravikant Tupkar News)
आज महाराष्ट्राच्या शेतकरी चळवळीमध्ये असेच एक नाव ठळकपणे समोर येते – रविकांत तुपकर. ज्यांच्या मनात “तुकाराम” आहे आणि ज्यांच्या विचारातही संतांच्या शिकवणीप्रमाणे समाजासाठी झटण्याची तळमळ दिसते.
गेल्या काही दिवसांत महाराष्ट्राने एक अस्वस्थ करणारे चित्र पाहिले. हजारो शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांसाठी एक नेता सलग पाच दिवस अन्नाचा कण न घेता आंदोलन करत होता. त्याचे शरीर खंगत होते, प्रकृती खालावत होती, डॉक्टर वारंवार सावध करत होते; पण त्याच्या निर्धारापुढे वेदनाही हरत होत्या. कारण त्याच्या डोळ्यासमोर स्वतःचे आरोग्य नव्हते, तर लाखो शेतकऱ्यांचे भविष्य होते.
हा संघर्ष पदासाठी नाही, शेतकऱ्यांसाठी आहे
रविकांत तुपकर यांचा लढा कोणत्याही सत्तेसाठी किंवा राजकीय लाभासाठी नाही. हा संघर्ष त्या शेतकऱ्यांसाठी आहे, ज्यांच्या घामावर देश उभा आहे; पण ज्यांच्या घरात आजही कर्ज, चिंता आणि असुरक्षितता आहे.कर्जमाफीची मागणी असो, सोयाबीन-कापूस उत्पादकांना आर्थिक मदत असो, हमीभावाचा प्रश्न असो किंवा शेतीला न्याय देण्याचा मुद्दा असो – या प्रत्येक प्रश्नामागे लाखो कुटुंबांचे आयुष्य जोडलेले आहे.
आज गावागावातील शेतकरी आर्थिक संकटात सापडला आहे. उत्पादन खर्च वाढतो आहे, बाजारभाव कोसळतो आहे, नैसर्गिक आपत्तींचे संकट कायम आहे. अनेकांच्या घरात शिक्षण, आरोग्य आणि उदरनिर्वाहाचा प्रश्न उभा राहिला आहे. अशा वेळी त्यांच्या वेदनांना आवाज देणारा एखादा माणूस उभा राहतो, तेव्हा तो केवळ नेता राहत नाही; तो आशेचा आधार बनतो.
पाच दिवसांचा अन्नत्याग… मृत्यूशी सुरू असलेला संघर्ष
अन्नत्याग हा फक्त आंदोलनाचा प्रकार नाही. तो स्वतःच्या शरीराशी आणि मृत्यूच्या सावलीशी सुरू असलेला संघर्ष असतो.
रविकांत तुपकर यांच्या बाबतीत हे अक्षरशः घडले. दिवसागणिक त्यांची प्रकृती खालावत गेली. रक्तातील साखरेची पातळी धोकादायकरीत्या घसरली. शरीरातील किटोनचे प्रमाण वाढले. संसर्गाने गंभीर रूप धारण केले. किडनीवर परिणाम होण्याची भीती डॉक्टरांनी व्यक्त केली.
पण तरीही ते आपल्या मागण्यांवर ठाम राहिले.
आजच्या काळात अनेक जण सोशल मीडियावर संघर्षाचे फोटो टाकतात, घोषणांचा गजर करतात; पण जेव्हा स्वतःच्या शरीरावर परिणाम होतो, तेव्हा मागे हटतात. तुपकर मात्र शेवटपर्यंत ठाम राहिले. त्यामुळेच त्यांच्या आंदोलनाने राज्यभरातील शेतकऱ्यांच्या मनात वेगळी जागा निर्माण केली.
जेव्हा महाराष्ट्र पेटला…
रविकांत तुपकर यांची प्रकृती बिघडत असल्याच्या बातम्या राज्यभर पोहोचल्या आणि अनेक ठिकाणी शेतकरी रस्त्यावर उतरले.रास्तारोको झाले. निषेध मोर्चे निघाले. सरकारविरोधात संताप व्यक्त झाला. गावागावांत चर्चा सुरू झाली. सामाजिक माध्यमांवर हजारो संदेश फिरू लागले.हे केवळ एका नेत्यासाठी नव्हते. हा उद्रेक त्या शेतकऱ्यांच्या भावना व्यक्त करणारा होता, ज्यांना वाटत होते की त्यांच्या वेदनांसाठी कोणी तरी स्वतःचे जीवन धोक्यात घालत आहे.
आंदोलन स्थगित झाले, पण लढा संपलेला नाही
सरकारने मध्यस्थी केली. मंत्री गिरीश महाजन यांनी भेट घेऊन सकारात्मक निर्णयासाठी वेळ मागितला. शेतकऱ्यांच्या भावना आणि सरकारच्या विनंतीचा मान राखत रविकांत तुपकर यांनी आंदोलन स्थगित केले.मात्र आंदोलन थांबले म्हणून संघर्ष संपला असे होत नाही.
आज ते उपचार घेत आहेत. त्यांची प्रकृती स्थिर व्हावी यासाठी डॉक्टर प्रयत्न करत आहेत. पण त्याचवेळी महाराष्ट्रातील शेतकरी सरकारच्या पुढील निर्णयाकडे आशेने पाहत आहे.
कारण प्रश्न अजूनही तेच आहेत. कर्जमाफीचा प्रश्न अजूनही आहे. हमीभावाचा प्रश्न अजूनही आहे. शेतीला न्याय मिळण्याचा प्रश्न अजूनही आहे.
संघर्षाची परंपरा जिवंत ठेवणारे नाव
इतिहासात अशा व्यक्तींची नोंद होते, ज्यांनी स्वतःसाठी नव्हे तर समाजासाठी वेदना सहन केल्या.
रविकांत तुपकर यांचा संघर्ष त्याच परंपरेचा भाग वाटतो. त्यांनी स्वतःचे आरोग्य पणाला लावले, पण शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांवरून माघार घेतली नाही. त्यामुळे आज लाखो शेतकरी त्यांच्या प्रकृतीसाठी प्रार्थना करत आहेत.कारण त्यांना माहिती आहे की हा केवळ एका व्यक्तीचा प्रश्न नाही; हा त्यांच्या आवाजाचा प्रश्न आहे.
तुकारामांच्या अभंगाचा जिवंत अर्थ
संत तुकाराम महाराज म्हणतात—
“तुका म्हणे येथे पाहिजे जातीचे; येर गबाळ्याचे काम नाही…”
हा अभंग आजही तितकाच सत्य वाटतो.
समाजासाठी जगणे, अन्यायाविरुद्ध उभे राहणे, स्वतःच्या शरीराची पर्वा न करता लाखो लोकांच्या वेदनांना न्याय मिळवून देण्यासाठी संघर्ष करणे – हे प्रत्येकाला जमत नाही.
रविकांत तुपकर यांच्या अलीकडच्या आंदोलनाने हे पुन्हा एकदा सिद्ध केले आहे की काही माणसं पदाने मोठी नसतात, तर त्यांच्या त्यागाने मोठी होतात.
आज शेतकरी प्रश्नांवरील संघर्षाचा हा अध्याय महाराष्ट्राने जवळून पाहिला आहे. उद्या सरकार काय निर्णय घेते हे महत्त्वाचे आहेच; पण त्याहीपेक्षा महत्त्वाचे म्हणजे या संघर्षाने शेतकऱ्यांच्या मनात आशेचा एक दिवा पुन्हा पेटवला आहे.
आणि म्हणूनच…
रविकांत तुपकर हे केवळ एक नाव नाही, तर लाखो शेतकऱ्यांच्या विश्वासाचे, वेदनेचे आणि संघर्षाचे प्रतीक आहे.
– श्रीधर ढगे
संपादक, OTT News Marathi
प्रतिक्रिया नक्की कळवा …त्या पुढील लेखात घेता येतील… (Whats app 942323 7001)
