७५ टक्के तालुके दुष्काळाच्या छायेत; शेतकऱ्यांना प्रत्यक्ष मदत कधी मिळणार?
श्रीकांत पाचकवडे
अकोला : गणरायाला निरोप दिल्यानंतर राज्यातील शेतकऱ्यांसाठी मोठी बातमी समोर आली आहे. महाराष्ट्र सरकारने राज्यातील ३५८ पैकी तब्बल २६५ तालुके दुष्काळग्रस्त म्हणून घोषित केले आहेत. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी शनिवारी याबाबत घोषणा केली असून, यासंदर्भातील अधिकृत अधिसूचनाही जारी करण्यात आली आहे.
राज्यातील सुमारे ७५ टक्के तालुके दुष्काळग्रस्त घोषित झाल्याने पावसाच्या अनियमिततेमुळे निर्माण झालेल्या संकटाची व्याप्ती स्पष्ट झाली आहे. अनेक भागांत पावसाने मोठी ओढ दिल्याने खरीप हंगामातील पिकांवर त्याचा परिणाम झाला आहे.
शेतकऱ्यांच्या अडचणी वाढल्या
सोयाबीन, कापूस, तूर, मका, ज्वारी यांसह विविध खरीप पिकांवर पावसाच्या खंडाचा परिणाम झाला आहे. काही भागांत पिकांची वाढ खुंटली असून उत्पादनात घट होण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांसमोर आर्थिक संकट अधिक गंभीर झाले आहे.
दुष्काळ जाहीर करण्याची प्रक्रिया कशी झाली?
राज्यातील दुष्काळी परिस्थितीचा आढावा घेण्यासाठी प्रशासनाकडून विविध भागांतील पावसाची स्थिती, पिकांचे नुकसान आणि इतर निकषांचा आढावा घेण्यात आला. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनीही लातूर, धाराशिव, सोलापूर आणि वाशिमसह दुष्काळग्रस्त भागांचा दौरा करून परिस्थितीची पाहणी केली होती.
यापूर्वीच सरकारने दुष्काळ निवारणासाठी उपाययोजनांची तयारी सुरू केली होती. पीक नुकसानीचे पंचनामे करण्याचे आदेश देण्यात आले असून, केंद्र सरकारकडून मदत मिळवण्यासाठी आवश्यक प्रस्ताव तयार करण्याची प्रक्रियाही सुरू करण्यात आली आहे.
आता शेतकऱ्यांना कोणत्या मदतीची प्रतीक्षा?
दुष्काळ जाहीर झाल्यानंतर आता शेतकऱ्यांचे लक्ष प्रत्यक्ष मदतीकडे लागले आहे. पीक नुकसानभरपाई, आर्थिक मदत, कर्जविषयक सवलती, पिण्याच्या पाण्याची व्यवस्था, जनावरांसाठी चारा आणि इतर दुष्काळ निवारणाच्या उपाययोजनांची अंमलबजावणी महत्त्वाची ठरणार आहे.
मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी केंद्राच्या मदतीची प्रतीक्षा न करता राज्य सरकारकडून प्रभावित शेतकऱ्यांना मदत सुरू करण्याचे संकेत यापूर्वीच दिले होते.
२६५ तालुके दुष्काळग्रस्त घोषित झाले असले तरी शेतकऱ्यांच्या खात्यावर प्रत्यक्ष मदत कधी जमा होणार, पंचनाम्यांची प्रक्रिया किती वेगाने पूर्ण होणार आणि मदतीचे स्वरूप काय असणार, याकडे आता संपूर्ण महाराष्ट्राचे लक्ष लागले आहे.
